De verfilming van Tonio krijgt een Oscarnominatie

De verfilming van Tonio, het enige kind van Van der Heijden en zijn vrouw Mirjam Rotenstreich, komt om bij een verkeersongeval in Amsterdam. Hij wordt nog wel snel naar het Academisch Medisch Centrum gebracht, maar zal later op de dag toch aan zijn verwondingen bezwijken, slechts 21 jaar jong.

Tonio is het hartverscheurende verhaal over zijn dood, geschreven door zijn vader A.F.Th. van der Heijden. In de nacht van Eerste Pinksterdag wordt zoon Tonio (15 juni 1988 - 23 mei 2010), student Media & Cultuur en begaafd fotograaf, aangereden met voornoemde uitkomst. Van der Heijden werkte op dat moment aan een nieuwe roman, iets wat vanaf dat moment een lange tijd stilstaat. Zijn pijn, rouw en zelfverwijten schrijft hij op - of van zich af - in een relaas dat uiteindelijk tot het boek Tonio zal leiden. Een geheel ander verhaal dan waar hij zich tot dan in specialiseerde, romans met intriges van complexe aard. Hoewel hij er geen boek of verhaal van wil maken, is er zoveel te schrijven dat er geen ontkomen aan is. En ondanks alle twijfels aan zijn kunnen, zowel als schrijver, als zijn rol als vader die zijn kind altijd wilde beschermen, wordt Tonio een boek dat op velen grote indruk zal maken. En nu, enkele jaren later is er zelfs de verfilming van Tonio en is het de Nederlandse nominatie voor de Oscars.

Het boek Tonio

Tonio is een boek over het noodlot, wat schrijver Van der Heijden nooit gedacht had te gaan schrijven. Het boek is een schreeuw van woede, onmacht, verdriet en beschouwingen, een ruime 600 pagina’s lang. Tonio zelf had geen grote ambities als schrijver, ook al liet hij zich fotograferen als Oscar Wilde. Hij had meer met beeld. Zijn interesse daarin leidde dan ook tot z’n opleiding op de Foto-academie en hij was een veelbelovend fotograaf. Zo begeleidde hij zijn vader naar het Boekenbal, gewapend met een camera. Een indringende blik in Van der Heijden’s beweegredenen en zijn mentale staat, terwijl hij schreef over Tonio, valt terug te lezen in dit artikel in de Volkskrant. Zijn verhaal over Tonio wordt opgebouwd vanuit gesprekken met vrienden en vriendinnen van Tonio en natuurlijk vanuit de vele herinneringen van zijn vrouw en hemzelf, vertroebeld door de schuldgevoelens. Deze moet hij stuk voor stuk een plaats geven en als het even kan diskwalificeren.

De filmbeelden die, naar later blijkt, van het ongeluk zijn vastgelegd door de beveiligingscamera’s van een casino aan de Leidsekade, veranderen niets aan het noodlot waarover hij zijn gedachten aan het papier toevertrouwt. Mede hieruit blijkt, dat Tonio er gaandeweg voor koos om de nacht door te brengen bij zijn ouders, in plaats van door te fietsen. Hetgeen hem fataal werd. Niet alleen Tonio’s vader maar ook zijn moeder, Mirjam Rotenstreich, schreef een boek over de dood van hun zoon. De titel van het boek, De stalkster lijkt in niets te wijzen op het onderwerp maar uiteraard is er voor de oplettende lezer terug te vinden waar de pijn zit.

De verfilming van Tonio door Paula van der Oest

Paula van der Oest, filmmaker en scenarioschrijver maakte eerder de film Lucia de B. en enkele korte films als ‘Coma’ en ‘Achilles en het zebrapad’ alsmede een TV-serie voor de VPRO getiteld 'Lolamoviola'. Met deze serie won ze een Gouden Kalf in de categorie ‘Beste Televisiedrama’.

Het lijkt een logische opeenvolging van haar kunnen als we een van de belangrijkste Amerikaanse bladen en websites rondom Hollywood bekijken. In de Hollywood Reporter valt momenteel te lezen hoe ‘Tonio’ er voor staat, vroeg aan de vooravond van de Oscar-uitreiking van februari 2017. De film Tonio lijkt nu al een grote voorsprong te hebben, ook al worden er veel gemaakt in ‘het genre’ van films die over rouwverwerking gaan. Daarbij is de cast van ongekende klasse, die elkaar zeer goed lijkt aan te voelen. Paula van der Oest werd in in 2015 benoemd tot lid van de Akademie van Kunsten.

Vervolg

Kennelijk heeft heeft van der Heijden nog niet alles opgeschreven in zijn indrukwekkende boek Tonio, wat blijkt uit het feit dat hij eind 2013 met het vervolg Uitverkoren komt, ook wel ‘noodzakelijk zusterboek’ door hem genoemd. Tonio werd bekroond met de Libris Literatuur Prijs en de NS Publieksprijs. Voor zijn gehele oevre ontving A.F.Th. van der Heijden de Constantijn Huygens-prijs 2011 alsmede de P.C. Hooftprijs 2013.

Tonio de film is vanaf half oktober in heel Nederland te zien.

De verfilming van Tonio